Wrzosówka

From Encyklopedia Zwierząt - Euroanimal

Pierwszymi zwiastunami wiosny wśród zwierząt kopytnych w ZOO we Wrocławiu są rodzące się obecnie koźlęta i jagnięta egzotycznych ras kóz i owiec. W regionach, z których pochodzą te zwierzęta, jest już ciepło, a wiosna jest w pełnym rozkwicie. W naszym klimacie muszą przebywać w pomieszczeniach zamkniętych, gdzie temperatura nie spada poniżej 0oC; optymalna temperatura to 8-10oC. U schyłku zimy, na przełomie lutego i marca, rodzą się jagnięta owiec, którym niestraszne są warunki pogodowe panujące u nas. Są to jagnięta wrzosówek - owiec, które chciałbym dzisiaj przybliżyć czytelnikom fauny&flory.

W okresie powojennym, w granicach Polski znalazła się tylko część pierwotnej populacji wrzosówek. W 1955 roku chowano w Polsce już tylko 120 tysięcy owiec tej rasy. Następował stały regres na rzecz owiec ras większych, wydajniejszych, o delikatniejszej wełnie. W 1970 roku było już tylko 500 owiec-matek tej rasy. Wtedy postanowiono ratować wrzosówki przed wyginięciem. Z terenów północno-wschodniej Polski skupiono w jedno stado 130 owiec i 10 tryków. Połączono je z 30 owcami i 17 trykami z hodowli Instytutu Zootechniki w Balicach. Całość stada umieszczono w gospodarstwie Instytutu, w Czechnicy pod Wrocławiem, gdzie w 1990 roku było już 2037 matek. Niestety w następnych latach, podobnie jak w całym owczarstwie, nastąpiło załamanie hodowli i w roku 1994 było już tylko 910 matek-wrzosówek, a w 1996 - 1257 maciorek pod kontrolą. Obecnie (stan na 2005 rok) jest 27 stad liczących łącznie 1838 matek owiec tej rasy. Jednym z celów Krajowego Programu Rolnośrodowiskowego jest ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich zagrożonych wyginięciem. W ramach tego programu istnieje system dotacji wspierających hodowlę i chów - także owiec rasy wrzosówka. Obecnie dotacja wynosi 310 złotych na 1 sztukę owcy za rok. Jednak uzyskanie tej dotacji uzależnione jest od spełnienia przez hodowców określonych warunków. Zgłoszone do programu zwierzęta muszą mieć udokumentowane pochodzenie. Muszą być w pisane do ksiąg hodowlanych prowadzonych przez Polski Związek Owczarski. Stado zwierząt nie może liczyć mniej niż 10 owiec-matek. Owce muszą być trzymane w czystości rasy i hodowca musi realizować program ochrony zasobów genetycznych tej rasy, koordynowany przez Instytut Zootechniki w Balicach. Tak więc, posiadając wrzosówki nie mające udokumentowanego pochodzenia nie możemy starać się o przyznanie dotacji. Tym niemniej hodując je na pewno nie poniesiemy strat. Oprócz walorów estetycznych (atrakcja w gospodarstwie agroturystycznym, ochrona krajobrazu poprzez użytkowanie jako "żywych kosiarek"), owce te dają skóry kożuchowe, wełnę do wyrobów rękodzielniczych i ciemne mięso przypominające wyglądem i smakiem dziczyznę.

W ogrodzie zoologicznym we Wrocławiu posiadamy średnio rocznie ok. 10 matek i kilka tryków owiec tej rasy. Początki naszego stada sięgają hodowli w IZ w Czechnicy (Zakład Doświadczalny w Komorowicach), skąd w 1992 roku sprowadziliśmy kilka owiec-matek. Następnie kilka tryków sprowadziliśmy z różnych hodowli (m.in. ZZD Siejnik, Zakład Karny Wołów, gdzie owce trzymane są w ramach nowatorskiego programu "Czarne owce" polegającego na resocjalizacji więźniów poprzez pracę przy owcach).

Poprzez swoją niezwykłą odporność i małe wymagania bytowe i żywieniowe, owca ta jest tania w użytkowaniu. Walory owiec wrzosówkowych doceniane są w innych krajach europejskich. W Niemczech, w ramach ochrony krajobrazu, utrzymywana jest lokalna rasa - wrzosówka niemiecka (Heidschnucke), a w Holandii tzw. wrzosówka biała. Warto zatem rozpocząć hodowlę wrzosówki polskiej w kraju pochodzenia tej starej rasy.

autor: dr inż. Mirosław Piasecki, Kierownik Wydziału Zwierząt Kopytnych Miejski Ogród Zoologiczny we Wrocławiu
opublikowane za zgodą magazynu Fauna&flora, całość artykułu w numerze 05/2006



Ogłoszenia

sprzedam psa
sprzedam kota