Określamy wiek konia

From Encyklopedia Zwierząt - Euroanimal

Jeśli myślisz poważnie o zakupie własnego konia wierzchowego, warto, żebyś wcześniej uzbroił się w niezbędną wiedzę. Aby wybrać odpowiedniego wierzchowca – zdrowego, aktywnego i wartego swojej ceny, czasami nie wystarczy zaufać słowom sprzedawcy. Nawet jeśli ma dobre intencje, niektóre fakty może przemilczeć, a o innych po prostu nie wiedzieć. Dobrze przygotowany kupiec w wielu sytuacjach będzie potrafił poradzić sobie sam. Dobrym sprawdzianem z wiedzy będzie np. samodzielne określenie wieku konia.

Jak wiadomo, koń w dobrych warunkach dożywa wieku 25-30 lat. Są oczywiście wyjątki od tej reguły – najstarszy koń świata, Old Billy, dożył podobno sędziwego wieku 62 lat! Szukając dla siebie odpowiedniego wierzchowca nie ma jednak co powoływać się na tę historię i wybrać zwierzę, któremu nadal daleko do trzydziestki.

Istnieje kilka sposobów określania wieku konia. Niektóre z nich pozwalają jedynie stwierdzić, czy danemu osobnikowi bliżej jest do młodzieniaszka, czy raczej staruszka. Do tych, jakże ogólnych, metod zaliczyć można:

  • przyjrzenie się maści zwierzaka – niektóre rasy siwieją z wiekiem. Konie nie rodzą się siwe, ich sierść wybarwia się na siwo dopiero po kilku latach życia (na ogół w wieku 8-10 lat). Nie dotyczy to oczywiście wszystkich ras, a i przy tych właściwych jest to metoda bardzo niedokładna
  • u starszych koni maści innych niż siwa, np. gniadych czy karych, w okolicach skroni i oczu pojawia się siwizna
  • ocenę stanu sierści (z wiekiem sierść matowieje, przestaje być lśniąca), skóry (z wiekiem staje się odwodniona, mniej elastyczna) i budowy grzbietu (u starszych koni staje się on łękowaty i zapadnięty)
  • obserwację dolnej wargi zwierzęcia – u starszych koni warga ta wyraźnie obwisa
  • zwrócenie uwagi na doły skroniowe konia – u młodych są one wypełnione, u starszych – zapadnięte oraz rów szczękowy (u młodych płytki, u starych głęboki)

Jedyną metodą pozwalającą dokładnie obliczyć wiek konia jest ocena stanu jego uzębienia. U koni zęby wyrzynają się, wypadają i ścierają wyjątkowo regularnie. Najpierw pojawiają się mleczaki – 28 sztuk białych, niezbyt dużych, zwężających się ku podstawie zębów. Mleczaki wypadają, gdy koń ma 2-2,5 roku. W ich miejsce pojawiają się zęby stałe – zdecydowanie bardziej żółte, dodatkowo ciemniejące z wiekiem (aż do niemal brązowej barwy). Kształtem przypominają prostokąty. Dorosłe ogiery posiadają na ogół 40 zębów (klacze mają ich odpowiednio mniej, gdyż nie posiadają kłów). Najważniejsze dla określenia wieku konia są zęby sieczne, czyli trzy pierwsze pary zębów w każdej szczęce. Są to kolejno:

  • cęgi (mówiąc najprościej: jedynki)
  • średniaki (dwójki)
  • okrajki (trójki)

Zęby sieczne mają na swojej powierzchni charakterystyczne wgłębienia, tzw. rejestry. Rejestry występują zarówno na zębach mlecznych, jak i stałych. Ścierają się w różnym tempie na wszystkich trzech rodzajach siekaczy. Gdy całkowicie się zetrą, znaczenie będzie miał kształt powierzchni trącej siekaczy. I tak:

  • źrebaki na ogół rodzą się już z parą cęgów mlecznych
  • mleczne średniaki wyrastają między 4. a 6. tygodniem życia
  • okrajki mleczne pojawiają się między 6. a 9. miesiącem życia
  • konie roczne powinny mieć całkiem starte rejestry mlecznych cęgów
  • dwulatki mają już starte rejestry mlecznych okrajków
  • w wieku 2 lat mogą wypaść cęgi mleczne, nowe cęgi stałe zrównują się ze średniakami mlecznymi gdy koń ma 2,5 roku
  • w wieku 3 lat wypadają mleczne średniaki, nowe - stałe zrównują się ze stałymi cęgami w wieku 3,5 roku
  • w wieku 4 lat wypadają mleczne okrajki, wyrastające w ich miejsce stałe potrzebują około roku na osiągnięcie całkowitej długości
  • w wieku 5 lat koń ma niemal równe wszystkie siekacze (po 6 sztuk w każdej szczęce)
  • w wieku 6 lat cęgi dolnej szczęki mają prawie całkowicie starte rejestry
  • w wieku 7 lat rejestry średniaków szczęki dolnej są już całkiem starte
  • w wieku 8 lat koń ma starte rejestry już we wszystkich siekaczach dolnej szczęki
  • w wieku 9 lat koń ma starte rejestry górnych cęgów
  • w wieku 10 lat całkowicie starte są rejestry górnych średniaków
  • w wieku 11 lat ten sam los spotyka górne okrajki
  • gdy koń kończy 12 rok życia, powierzchnia trąca jego siekaczy przestaje kształtem przypominać poprzeczny owal i staje się okrągła. Kształt ten nie zmienia się aż do 17. roku życia konia
  • od 18. do 24. roku życia konia powierzchnia trąca siekaczy ma kształt trójkąta
  • powyżej 24. roku życia powierzchnia trąca siekaczy przybiera kształt podłużno owalny

Oczywiście może się zdarzyć, że na skutek różnych nieprawidłowości (np. nieprawidłowego żywienia, wady szkliwa lub zgryzu, łykawości) proces ścierania się siekaczy u konia będzie miał inny przebieg. Na to niestety nie ma rady. W przypadku zauważenia anomalii w budowie końskich szczęk lepiej nie ryzykować zakupu konia „w ciemno” i poradzić się specjalisty – weterynarza. Być może okaże się, że nieprawidłowości w uzębieniu są skutkiem groźnych chorób lub narowów i mogłyby całkowicie lub częściowo uniemożliwić użytkowanie konia.

autor: Kamila, MaWi A.I.



Ogłoszenia

sprzedam psa
sprzedam kota