Lęgi kanarków - cz. I

From Encyklopedia Zwierząt - Euroanimal

Spis treści

[edytuj] Lęgi dzikich kanarków

Kanarki żyjące na wolności w gromadach liczących po kilkadziesiąt sztuk w drugiej połowie marca łączą się w pary i przystępują do lęgów. Gniazda budują na wysokości 3-4 metrów. Dzikie kanarki gniazdują na niskich drzewach lub krzewach, najczęściej w rozwidleniach gęstych cyprysów. Gniazdo buduje zazwyczaj sama samiczka. Do budowy gniazda służą gałęzie, mech, trawa, pióra, włosie, kozia wełna. Gniazdo kanarków ma kształt niewielkiej miseczki i jest przymocowane do gałęzi za pomocą źdźbła trawy lub niewielkich korzeni. Samica znosi 4-5 jasnozielonych nakrapianych jaj. Ich wysiadywanie trwa zwykle około 14 dni. Kiedy samiczka wysiaduje jaja, samiec często śpiewa siedząc w pobliżu. Pisklęta karmią oboje rodzice. Młode opuszczają gniazdo po 14 dniach od wyklucia, zaś pełną samodzielność uzyskują po upływie 21 dni. Upierzenie młodych kanarków jest podobne do upierzenia rodziców, różni się jedynie intensywnością. W warunkach naturalnych kanarki gniazdują 2-3 razy w roku. Liczba lęgów w ciągu roku zależy od temperatury i wilgotności powietrza (w naturze: od temperatury i ilości opadów). W warunkach suchych i ciepłych lub chłodnych i wilgotnych kanarki mają tylko 1 lub 2 lęgi. W korzystniejszych warunkach dochodzi do 3 lub nawet 4 lęgów.

[edytuj] Sezon lęgowy

Sezon lęgowy kanarków rozpoczyna się z reguły zimą, gdy dzień staje się już dłuższy i jest więcej światła słonecznego i trwa aż do lata, kiedy to następuje duże pierzenie u kanarków. Nie należy rozpoczynać lęgów jesienią, ani też przeciągać ich na lato, gdyż młode rodzą się w niesprzyjającej porze roku, a pary lęgowe są ogromnie wycieńczone. Niewłaściwa synchronizacja i niekontrolowany rozród ptaków mogą być przyczyną stresu oraz poważnych zaburzeń hormonalnych. Część ptaków może zacząć przygotowania do kolejnego lęgu w czasie, kiedy młode pisklęta z poprzedniego lęgu znajdują się jeszcze w gnieździe. W takim przypadku należy wstawić do klatki nowe gniazdo. Niektórzy rodzice zbyt wcześnie opuszczają swe młode, które należy sztucznie dokarmiać. Nie należy dopuszczać do więcej niż trzech lęgów w sezonie, gdyż może to odbić się niekorzystnie na zdrowiu ptaków. Badania naukowe dowiodły, że kanarki lepiej przechodzą sezon lęgowy, jeżeli podczas okresu spoczynkowego ptaki odmiennych płci trzymane są osobno. Każdy, nawet najbardziej doświadczony hodowca, musi z pokorą przyznać, że nie wie jaki będzie zbliżający się sezon lęgowy i jakie uzyska efekty hodowlane. Kanarek, jak każde zwierzę, jest indywidualnością, a rezultaty hodowlane tylko w pewnym stopniu zależą bowiem od samego hodowcy. Niekiedy zdarza się, że ptaki przygotowane są do sezonu podręcznikowo, a wyniki są marne. Nawet przy starannej hodowli i opiece nie można ich zaprogramować. Sukces zależy od tak wielu czynników, że nigdy nie można wszystkiego przewidzieć. Natura potrafi czasem w ten sposób zakpić ze wszystkich ambitnych planów hodowlanych. Zawsze jednak należy konsekwentnie zmierzać do określonego wcześniej celu hodowlanego.

[edytuj] Instynkt macierzyński

Kanarki niektórych ras mają słabo rozwinięty instynkt macierzyński. Wiedząc o tym większość hodowców podkłada ich jaja ptakom innych ras. Takie postępowanie jest wprawdzie bardzo skuteczne, ale jeszcze bardziej osłabia instynkt macierzyński tych kanarków, prowadząc do dalszego ograniczenia ich populacji. W długim okresie czasu może to doprowadzić do zaginięcia danej rasy. Przeciwdziałanie temu polega na zestawieniu pary lęgowej na wiele miesięcy przed lęgami. Wybrane ptaki umieszcza się w sąsiadujących ze sobą klatkach, aby mogły się do siebie przyzwyczaić i nabrać zaufania do partnera. Następnie wybraną parę należy umieścić w dużej klatce lęgowej. Raz złączona i sprawdzona para powinna być zawsze trzymana razem.

[edytuj] Przygotowania do lęgu

W okresie przygotowań do lęgów należy oddziaływać na ptaki jednocześnie trzema czynnikami: • światłem Aktywność płciowa kanarków w dużej mierze zależy od długości dnia świetlnego. Przed sezonem długość dnia świetlnego powinna ulec znacznemu wydłużeniu (minimum 4 godziny). Wydłużenie dnia musi przebiegać stopniowo na przestrzeni kilku tygodni. Gwałtowne zwiększenie długości dnia powoduje kłopoty z zapłodnieniem jaj. Badania naukowe i długoletnie doświadczenia hodowlane wykazały, że optymalna długość dnia świetlnego w okresie lęgów powinna wynosić 15-17 godzin. Najlepsze dla kanarków jest światło naturalne, gwarantujące dostęp promieni słonecznych, które umożliwią syntezę witaminy D w organizmie ptaków i znakomicie pobudzają je do lęgów. W razie jego braku należy użyć światła o pełnym zakresie fali. Naturalne światło słoneczne może być zastąpione światłem sztucznym, odpowiadającym mu pod względem typu i długości widma. Najlepsze są lampy oznaczone symbolami true lite lub natural light emitujące światło bardzo zbliżone do słonecznego i zawierające ważne dla syntezy witaminy D promieniowanie UV.Jeżeli decydujemy się na sztuczne oświetlenie pomieszczeń z kanarkami to czas oświetlenia i natężenie światła należy dostosować do pory lęgowej. Należy też zastosować elektroniczne urządzenia startowe, które nie tylko stopniowo zapalają i gaszą światło (chroniąc ptaki przed wystraszeniem), ale również zapobiegają jego migotaniu (co niekorzystnie wpływa na wzrok ptaka). • ciepłem (temperaturą) Aktywność płciowa kanarków w dużej mierze zależy od temperatury otoczenia. Ważne jest by przed sezonem lęgowym temperatura otoczenia uległa znacznemu wzrostowi (minimum 8oC). O ile to możliwe wzrost temperatury powinien przebiegać stopniowo. Gwałtowny duży skok może spowodować szok termiczny u ptaków. Długoletnie doświadczenia hodowlane wykazały, że optymalna temperatura pomieszczenia w okresie lęgów powinna wynosić mniej więcej 20oC. • zmianą sposobu żywienia. Przed okresem lęgowym należy skontrolować kanarkom pazurki i jeśli zajdzie taka potrzeba wówczas należy je obciąć, aby ptaki nie uszkodziły nimi później skorupek jaj. Przed połączeniem ptaków w pary należy sprawdzić jeszcze ich stan zdrowia, upierzenie i skórę. Kanarkom ras o gęstym jedwabistym upierzeniu należy przed lęgami przyciąć upierzenie w okolicach kupra, gdyż w przeciwnym razie jaja nie będą zapłodnione.

[edytuj] Żywienie w okresie przygotowań

W okresie przygotowań do lęgów kanarki powinny otrzymywać: • preparaty mineralne (szczególnie wapniowe), • pokarm pochodzenia zwierzęcego, zawierający duże ilości białka, • dodatki witaminowe, • kiełki, • warzywa i owoce. Kanarki, jako ziarnojady, należy stopniowo przyzwyczajać do przyjmowania pokarmów pochodzenia zwierzęcego (pokarm jajeczny) na długo przed rozpoczęciem sezonu lęgowego. Wprowadzenie tego pożywienia dopiero tuż przed lęgami stanowi zagrożenie dla zdrowia dorosłych ptaków. W okresie poprzedzającym lęgi nie należy wprowadzać żadnych innowacji żywieniowych w postaci nowego rodzaju karmy, zmiany mieszanki ziaren lub jej składu, zmiany pory podawania pokarmu czy zmiany w ilościach podawanych pokarmów. Nadmiar określonych składników odżywczych jest tak samo szkodliwy dla ptaka, jak ich niedobór. Pożywienie kanarka powinno być zatem różnorodne, ale nie można w tym zakresie przesadzać.

Na przebieg lęgu mają wpływ: • przygotowania do lęgu, • okres rozpoczęcia lęgów, • dobór kanarków do kojarzeń, • metoda rozmnażania, • warunki lęgu (klatka, gniazdo, wyściółka, temperatura, światło słoneczne, wilgotność powietrza), Liczba lęgów w ciągu roku zależy od temperatury i wilgotności powietrza (w naturze: od temperatury i ilości opadów). • właściwe żywienie rodziców i młodych.

[edytuj] Metody rozmnażania

• hodowla monogamiczna (rozmnażanie w parach) W hodowli monogamicznej parę kanarków utrzymuje się razem przez cały okres lęgowy. Jest to sposób najbardziej zbliżony do lęgów odbywających się na wolności. W literaturze fachowej hodowla monogamiczna jest określana zazwyczaj jako sposób wybitnie amatorski, ale wielu czołowych hodowców w kraju i na świecie powoli powraca do tej metody rozmnażania, a niektóre z licznych ras kanarków dają się rozmnażać wyłącznie przy zastosowaniu tego sposobu. Wyhodowane w ten sposób ptaki nie na ogół zachowują instynkt macierzyński i chętnie rozmnażają się również w przyszłości przy użyciu tej metody. W hodowli monogamicznej pary dobiera się często ma wiele lat. Z jednej strony tak dobrana para daje dużo większe gwarancje wychowania potomstwa z kolejnych lęgów niż pary zestawiane poligamicznie, a z drugiej natomiast osobniki ze związków monogamicznych na ogół nie chcą później przyjąć innego partnera. Bezspornymi zaletami tej metody rozmnażania są prawie całkowita likwidacja agresji między dobranymi do siebie osobnikami oraz przejecie części obowiązków rodzicielskich przez samca. Wadą hodowli monogamicznej są natomiast zwiększone koszty i powiększona wielkość hodowli, gdyż każdej samiczce należy przeznaczyć oddzielnego samca. Dodatkowo istnieje niebezpieczeństwo, że samiec ,który przebywa podczas wysiadywania jaj razem z samica jest wtedy pozbawiony pokarmu jajecznego i kiełkowanych nasion ,i dlatego może stracić swoją płodność. • wpuszczanie samca do samicy w celu zapłodnienia jaj Ten rodzaj hodowli daje duże możliwości eksperymentów hodowlanych i genetycznych. Wymaga to jednak sporego doświadczenia i zwiększonego nadzoru ze strony hodowcy . Pary źle zestawione nie dadzą potomstwa lub będzie ono bardzo słabe (zwiększone ryzyko przenoszenia wad genetycznych na potomstwo). Niekiedy może dochodzić też do agresji między ptakami. Istnieje też zwiększone ryzyko przenoszenia chorób. Nie ma natomiast ryzyka wyrządzenia szkód w lęgu przez samca, który w ogóle nie ma dostępu do zniesionych przez samicę jajek. Jeżeli któryś z osobników jest niepłodny, to zawsze można zastąpić go innym. Główną wadą tej metody jest przeciążenie samic, które samodzielnie wychowują młode oraz przeciążenie samców, które zapładniają codziennie po kilka samic. Natomiast niewątpliwą zaletą tego rodzaju hodowli są niskie koszty, zwłaszcza w dużych hodowlach.Wielką zaletą tej metody jest fakt że samiec odpowiednio żywiony na pewno nie straci swojej płodności przed zakończeniem lęgów. • rozmnażanie grupowe (w jednej klatce umieszcza się 1 samca z kilkoma samicami). Jeżeli samiec jest pobudliwy wówczas nie nadaje się on do lęgów monogamicznych i grupowych.

[edytuj] Klatka lęgowa

Do lęgów najbardziej praktyczne są klatki typu skrzynkowego z ażurowym frontem i wszystkimi ścianami pełnymi. Minimalne wymiary klatki skrzynkowej wynoszą długość - 35 cm, szerokość - 25 cm i wysokość - 25 cm. Przewaga tych klatek nad innymi polega na tym, że zamieszkującym w nich ptakom nie przeszkadzają zakłócenia z otoczenia, ptaki nie są wystawiane na przeciągi i nie zanieczyszczają otoczenia. W takiej klatce nawet płochliwe ptaki czują się dobrze i szybciej nabierają zaufania do swego opiekuna. Klatka skrzynkowa daje ptakom duże poczucie bezpieczeństwa i jest polecana do prowadzenia hodowli. W klatkach lęgowych (spustowych) należy umieszczać jak najwięcej żerdek, tak by wszystkie ptaki łącznie z tymi, które się wylęgną mogły jednocześnie siedzieć na żerdce. Tuż przed umieszczeniem w klatce ptaków, klatki należy umyć i wyparzyć wrzątkiem.

[edytuj] Wiek

Kanarki mogą przystąpić do lęgów w wieku około 10 miesięcy. Nie mogą jednak to być ptaki zbyt stare (ponad 4-5 lat dla samic i ponad 5-7 lat dla samca).

[edytuj] Kondycja

Jedną z przyczyn kłopotów z lęgami kanarków jest ich zła kondycja. Wiele ptaków trzymanych w domu jest zatuczonych, co hamuje ich aktywność rozrodczą. Najlepszym sposobem zapobiegania zatuczeniu jest trzymanie kanarków trzymanie ptaków w przestronnej wolierze na dworze w okresie od wiosny do jesieni. Sezon lęgowy stanowi bardzo wielkie obciążenie dla organizmu ptaka. Dlatego też każda para hodowlana kanarków przed sezonem musi być w idealnej kondycji. Nabywanie zdrowych ptaków oraz podawanie im najlepszego pożywienia i zapewnienie bardzo dobrych warunków utrzymania stwarza warunki do osiągnięcia sukcesów hodowlanych.

[edytuj] Dobieranie w pary

Badania naukowe dowiodły, że kanarki łączone w pary tuż przed legami lepiej gniazdują niż ptaki mieszkające w parach cały czas. Kanarki niekiedy potrafią być bardzo agresywne wobec narzuconego im partnera. Dotyczy to zarówno samców jak i samic. Dlatego przy hodowlach nierasowych lepiej jest by ptaki dobierały się w pary same, przebywając w wielogatunkowej grupie. W hodowlach rasowych osobniki należy dobierać zgodnie z zasadami genetyki.

[edytuj] Łączenie par

Zawsze samca należy wpuszczać do klatki samicy, nigdy na odwrót. W większości przypadków już pierwszego dnia samiec zaczyna karmić samiczkę, która rozstawia skrzydła i otwiera dziób. Jest to pierwsza oznaka wzajemnej akceptacji partnera.

[edytuj] Agresja wobec partnera

Nie wszystkim kanarkom wybór partnera przychodzi łatwo. Niekiedy zdarza się, że umieszczone razem ptaki nie są w stanie przebywać ze sobą w jednej klatce, gdzie często dochodzi do walk. W takim przypadku należy natychmiast rozdzielić oba osobniki, gdyż może dojść do okaleczeń. Osobnikami agresywnymi są z zasady samice. Często pierwszym sygnałem agresji są ostre dźwieki wydawane przez ptaki. Takie agresywne kanarki należy łączyć bardzo ostrożnie z nowymi partnerami. Początkowo należy umieścić ptaki w sąsiadujących ze sobą klatkach, tak by mogły się nawzajem widzieć. Dopiero po kilku lub kilkunastu dniach, gdy nie widać żadnych oznak agresji ze strony ptaków, można spróbować umieścić je w jednej klatce. Ważne jest przy tym, aby ptaka wykazującego agresję wpuszczać do klatki osobnika pozbawionego agresji, a nie na odwrót. Przy umiarkowanej agresji samca należy usunąć z klatki i wpuścić go znów wieczorem. Jeśli rano ptaki się parzą, a następnie znów wykazują agresję to ponownie wyciągamy samca z lęgówki. Wieczorem znów łączymy razem ptaki. Taki manewr powtarzamy aż do zniesienia trzeciego jaja. Problem agresji występuje wówczas, gdy jeden z partnerów przejawia instynkt lęgowy, a drugi nie. Taka agresja ma charakter okresowy i utrzymuje się jedynie do momentu przejawienia przez oba osobniki instynktu lęgowego. Znając zachowania kanarków z poprzednich sezonów lęgowych nigdy nie należy zestawiać pary lęgowej z dwóch osobników, wykazujących w przeszłości agresję. Nawet jeżeli w jakiś sposób dojdzie do lęgu to ich pisklęta będą wykazywać również silną agresję wobec przyszłego partnera. Szczególne sposoby likwidowania agresji: • jeżeli samica (szczególnie młoda) nie przejawia chęci przyjęcia samca, wykazując przy tym agresję, to należy dać jej innego (jeśli to możliwe, to o innej barwie upierzenia), • jeżeli samica (szczególnie młoda) nie przyjmuje żadnego samca, wykazując przy tym agresję, to należy pozwolić jej znieść jaja niezapłodnione i siedzieć na nich przez 14 dni; po takim nieudanym lęgu samica zazwyczaj przyjmie samca, • jeżeli samica po nieudanym lęgu nie chce przyjąć samca, wykazując przy tym agresję, to należy podłożyć jej zapłodnione jaja innej samicy; po takim udanym lęgu samica zazwyczaj przyjmie samca.

[edytuj] Wpływ światła słonecznego

Doświadczenia hodowlane wykazały, że światło odbierane przez narządy wzroku kanarka oddziałuje poprzez układ nerwowy na przysadkę mózgową, będącą gruczołem dokrewnym. W wyniku takiego oddziaływania w przysadce mózgowej wzmaga się wytwarzanie hormonów, regulujących czynności innych gruczołów m.in. pobudzających gruczoły płciowe ptaków, czego objawem jest wzmożony popęd płciowy.

[edytuj] Hałas

Hałas panujący wokół klatki lęgowej bardzo niekorzystnie wpływa na ptaki. Stres, wywołany hałasem, powoduje liczne zaburzenia w organizmie ptaków (m.in. hormonalne). To z kolei niweczy efekty lęgu.

[edytuj] Gotowość do lęgów

U samców gotowość do lęgów można rozpoznać po nieustannym, bardzo głośnym śpiewie t.z. pełnym spiewie. Natomiast u samic gotowych do rozpoczęcia lęgów charakterystyczny jest nabrzmiały i wydłużony brzuch. Z rozpoczęciem sezonu lęgowego zmienia także zachowanie ptaków. Kanarki stają się pobudzone, latają po klatce machając skrzydłami, kręcą charakterystyczne młynki, głośno i donośnie krzyczą. Samice noszą w dziobach kawałki papieru, piórka lub kawałki traw. . Te charakterystyczne gonitwy powtarzają się kilka razy w ciągu dnia i służą poprawie kondycji i osiągnięciu fizjologicznej gotowości ptaków do rozpłodu.

[edytuj] Pobudzanie do lęgów w sytuacjach specjalnych

Jeżeli samica nie przyjmuje kolejno kilku partnerów i znosi niezapłodnione jaja, na których chce siedzieć, wówczas należy jej pozwolić na taki bezowocny lęg. Po okresie inkubacji, samica porzuci jaja i zacznie na nowo ścielić gniazdo. Tym razem jednak samica z reguły już bez większych problemów przyjmie samca. Starszym samicom, które nie akceptują swych partnerów, należy podkładać zapłodnione jaja innej samicy, tak by doprowadzić do udanych lęgów. Taki lęg rozbudza u samicy chęć odbycia kolejnych lęgów i samica chętnie akceptuje samca.

[edytuj] Gniazdo

Kanarki hodowane w niewoli budują gniazda wykorzystując pomocnicze koszyczki lęgowe. Najpraktyczniejsze są gniazda, których koszyczek wykonany jest z drutu lub tworzywa sztucznego. Można je łatwo zawiesić, umyć i zdezynfekować. Tego typu gniazda należy uzupełnić wkładką wykonaną z filcu. Minimalne wymiary gniazda powinny wynosić: • średnica 8-9 cm, • głębokość 5 cm. Wielu hodowców stosuje jednak większe gniazda o średnicy ponad 10 cm i głębokości 6 cm. Takie gniazda są praktyczniejsze przy większych lęgach liczących 5 i więcej piskląt. Gniazda mogą być: • wewnętrzne - umieszczone w klatce Gniazda wewnętrzne mają dwie nieocenione zalety: pierwszą, że para lęgowa chętnie w nim kopuluje, a drugą, że dorastające pisklęta nie zanieczyszczają otoczenia klatki. • zewnętrzne - umieszczone na zewnątrz klatki. Gniazda zewnętrzne umożliwiają łatwą obserwację i kontrolę przebiegu lęgu. Koszyczki lęgowe zawiesza się z reguły przy tylnej ścianie w jednym z górnych rogów, zachowując odstęp 15 cm od sufitu,aby umożliwić ptaka kopulacje na gnieżdzie.. Gniazdo należy przymocować do klatki w taki sposób i w takim miejscu , aby było ono widoczne, łatwe do kontroli oraz by można je było wyjmować i ewentualnie czyścić.Oprócz gniazda z wkładką kanarkom należy dostarczyć materiały do budowy gniazda. Materiały do budowy gniazda: • skrawki bawełny, • małe skrawki materiałów wełnianych, • kawałki flaneli, • cienkie paski delikatnego papieru, • szarpie, • włókna sizalowe, • włókna konopii, • mech, • sierść, • lignina, • źdźbła trawy lub siana, • drobne korzenie roślin, • włosie zwierząt, • drobne i delikatne gałązki Nie należy podawać kanarkom waty, włóczki i sznurka ,ponieważ taki materiał może zawinąć się na szyi pisklaków i spowodować uduszenie. Materiały, służące za budulec na gniazdo, powinny być dostarczane kanarkom w nadmiarze, aby ptaki mogły samodzielnie dokonać wyboru. Każdorazowo po ukończeniu lęgu, gniazdo należy wyczyścić i wyparzyć, zaś cały materiał budowlany - wyrzucić lub spalić.

[edytuj] Budowa gniazda

Budową gniazda zajmuje się samiczka. To właśnie na samiczkach spoczywa cały ciężar budowy. Niektóre samce niekiedy pomagają w noszeniu materiałów na gniazdo. Tworzenie gniazda trwa od kilku do kilkunastu dni. Jedne samice budują gniazda starannie, inne zaś mniej dokładnie, luźno. Niektóre kanarki bardzo kunsztownie wykonują swe gniazda, inne natomiast wymagają ingerencji człowieka, gdyż stale je przerabiają, wyrzucają całą wyściółkę i nigdy nie mogą doprowadzić dzieła do stanu używalności. W takim przypadku nie należy się przejmować stanem gniazda ,bo umiejętność budowy gniazda nie ma więkrzego znaczenia na przebieg udanego lęgu.

[edytuj] Kopulacje

Oznaką gotowości samiczki do przyjęcia partnera jest częste przesiadywanie w gniazdku lub na żerdzi podczas śpiewu samca. Z reguły samiczka przysiada na żerdce, wibruje ogonkiem, przybierając odpowiednią postawę (pochyla się i przykuca), charakterystycznym piskiem wabi i przywołuje samca, który wzlatuje nad nią, siada na jej grzbiecie, ustawia swój ogon bocznie do jej ogona i przyciska swoją kloakę do kloaki samicy. Kopulacja trwa bardzo krótko: około 1-2 sekund. Często do pierwszych kopulacji dochodzi już w trakcie budowy gniazda. W hodowlach monogamicznych, kiedy samiec przebywa z samicą cały czas do kopulacji dochodzi wielokrotnie w ciągu dnia, szczególnie rano i w godzinach przedpołudniowych. W hodowlach bigamicznych, gdzie na jednego samczyka przypada kilka samiczek, hodowca powinien kontrolować kojarzenia, aby nie dopuścić do więcej niż trzech kopulacji w ciągu dnia.

Źródło: http://www.hodowlakanarkow.pl/ 

[edytuj] Przeczytaj też




Ogłoszenia

sprzedam psa
sprzedam kota