Kumak nizinny

From Encyklopedia Zwierząt - Euroanimal

Kumak nizinny (Bombina bombina) – gatunek płazów z rodziny kumakowatych, bardzo blisko spokrewniony z kumakiem górskinm.

Kumaki to podobnie jak żaby i ropuchy płazy bezogonowe. Należą one do rodziny krągłojęzycznych (Discoglossidae), zwanej też ropuszkowatymi lub po prostu ropuszkami. Są ciepłolubne i bardzo silnie związane ze środowiskiem wodnym. Choć przypominają małe ropuchy, to jednak są od nich mniejsze i mają delikatniejszą budowę. Chropowata skóra pokryta jest licznymi, okrągłymi brodawkami, a jej gruczoły zawierają jeden z najsilniejszych jadów wśród krajowych gatunków płazów (stąd też kumaki nie mają zbyt wielu naturalnych wrogów). Jad ten jest jednak wydzielany tylko podczas silnego podrażnienia i przy umiejętnym postępowaniu kumaki są niegroźne dla człowieka. W budowie ropuszek występują cechy prymitywne, np. obecność żeber. Brak jest też u nich, tak charakterystycznych dla ropuch, parotydów (jadowych gruczołów zausznych) oraz błon bębenkowych. Cechą odróżniającą kumaki od innych płazów jest sercowaty lub trójkątny kształt źrenicy. Palce tylnych nóg spięte są błoną pławną, co czyni je dobrymi pływakami. Zwierzęta te przejawiają największą aktywność w czasie dnia. Obydwa gatunki kumaków są w Polsce objęte ścisłą ochroną. Na południu kraju można się spotkać także z mieszańcami kumaka górskiego z nizinnym.

Kumak nizinny występuje jeszcze dość pospolicie na terenie całej Polski z wyjątkiem terenów wyżynno-górskich. Praktycznie bardzo rzadko spotyka się go na wysokości powyżej 300 m n.p.m. Samce dorastają do 3-4 cm, a samice do 4-5,5 cm długości. Charakterystyczną cechą tego płaza są znajdujące się na czarno-ciemnogranatowym spodzie ciała jaskrawo pomarańczowo-żółto-czerwone, nieregularne, spore plamy (stąd zapewne wzięła się inna, mniej używana nazwa tego gatunku - kumak ognisty). Wierzch ciała jest natomiast czarno-brązowo-szary. Brodawki skórne są tępo zakończone.

Ze snu zimowego kumak nizinny budzi się, w zależności od pogody, pod koniec marca lub w kwietniu. Gody odbywa w zbiorniku wodnym, najczęściej w maju i czerwcu, ale często jeszcze w lipcu. Okres rozrodu inicjują zwykle obfite opady deszczu. Można go spotkać szczególnie w niewielkich, silnie zarośniętych roślinnością podwodną, płytkich i szybko nagrzewających się zbiornikach, często o mulisto-błotnistym dnie. Są to z reguły czyste glinianki, sadzawki, śródleśne i śródpolne stawiki, regularnie zalewane wiosną rozlewiska, rowy itp. W czasie godów samce wydają charakterystyczne, donośne odgłosy, które przypominają jakby ktoś raz za razem powtarzał literę "u" (szczególne ich natężenie przypada na godziny wieczorne). Samiec tokując nadyma całe ciało, a powstałe w wyniku tego drgania wody rozchodząc się po jej powierzchni wyznaczają jego terytorium godowe (ok. 1-1,5 m średnicy). Także podgardle rozszerza się wtedy na kształt worka. Rolę rezonatorów pełnią jednak płuca. Na przedramieniu przednich kończyn samca wykształcają się tzw. modzele godowe, które są w zasadzie jedynym elementem pomocnym w rozróżnieniu płci. Samica składa skrzek w kilku niewielkich, kulistych pakietach-kłębach (zwykle po kilkadziesiąt jaj o średnicy około 7-8 mm), które zaczepia o pędy roślinności podwodnej lub rzadziej, o dno zbiornika. Kijanki wylęgają się średnio po 10-15 dniach (mierzą wtedy około 1,5 cm długości) i pod koniec lata (zwykle po około 90 dniach życia w wodzie) ulegają przeobrażeniu. Ich cechą charakterystyczną jest granatowo-złote podbrzusze i dość szeroki, ostro zakończony ogon. Otwór skrzelowy zlokalizowany jest natomiast w środkowej części brzucha. Czasami w ciepłe deszczowe lata kumaki mogą odbywać gody powtórnie. Zdarza się, iż po ich zakończeniu płazy te opuszczają dany zbiornik wodny i wędrują do innego, bardziej zasobnego w pokarm. W ten sposób następuje ich naturalna migracja i zasiedlanie coraz to nowych wodnych biocenoz. Dorosłe kumaki zjadają wszelkiego rodzaju drobne owady i ich larwy (zarówno wodne, jak i lądowe), a także wodne skorupiaki i mięczaki oraz pierścienice. Są żarłoczne, jednak gdy mają wybór wolą miękkie ofiary (nagie ślimaki, dżdżownice) od twardopokrywowych chrząszczy. Podczas polowania kumaki podkradają się w pobliże zdobyczy (na odległość kilku cm), po czym jednym susem ją łapią. Jeśli ofiara jest schwytana na lądzie nierzadko nurkują wraz z nią pod wodę.

autor: Dr Hubert Zientek,  Arkadiusz Prażmowski
opublikowane za zgodą magazynu Fauna&flora, całość artykułu w numerze 05/2005

Spis treści

[edytuj] Więcej informacji

[edytuj] Galeria

[edytuj] Ogłoszenia

[edytuj] Hodowle

[edytuj] Forum


[edytuj] Wpisz swoje uwagi do tego artykułu

[edytuj] Przeczytaj też




Ogłoszenia

sprzedam psa
sprzedam kota