Kulawizny u koni (Klinika Weterynaryjna "Therios")

From Encyklopedia Zwierząt - Euroanimal

Artykuł opracowany przez klinikę weterynaryjną Therios :

Lista pozostałych artykułów opracowanych przez Klinikę Weterynaryjną Therios.


Spis treści

[edytuj] Kulawizny u koni

[edytuj] Fizjolofia ruchu:

Kończyny u koni pełnią różne funkcje. Kończyny piersiowe mają za zadanie zawieszenie tułowia, utrzymanie równowagi i amortyzację, zaś kończyny miedniczne stanowią siłę napędową. Ciężar ciała konia opiera się równomiernie na wszystkich kończynach i umożliwia koniowi swobodne poruszanie się w równowadze. Wszelkie odchylenia mogą prowadzić do zaburzenia tej równowagi, nadmiernego obciążenia niektórych stawów, ścięgien, mięśni i w efekcie końcowym do kulawizny.

Kulawizna powstaje na skutek reakcji bólowej w obrębie narządu ruchu.

Kulawizna jest wynikiem stanu chorobowego poszczególnych części kończyny: kopyta, stawów, kości, ścięgien, wiązadeł, mięśni itp. Każdy odcinek kończyny objęty schorzeniem wykazuje swego rodzaju kulawiznę stanowiącą zarazem główny objaw choroby. Przy kulawiźnie występuje zaburzenie w czynności kończyny będącej narządem ruchu zwierzęcia. Jako objaw kulawizna ma decydujące znaczenie przy stawianiu diagnozy, świadczy także o bólu chorego odcinka. Im dotkliwsze jest cierpienie, tym silniej koń kuleje. Kulawizna może być bardzo różnorodna i to nie tylko w zależności od umiejscowienia się schorzenia, ale i od nasilenia choroby. Z tego względu wyróżnia się trzy stopnie kulawizny.

1. Pierwszy stopień kulawizny widoczny jest jedynie podczas poruszania się konia kłusem, wówczas bowiem obciążenie i wstrząsy odczuwane przez kończynę są większe.

2. Kulawiznę drugiego stopnia obserwuje się przy przeprowadzaniu konia stępem, np. przy ostrym ropnym zapaleniu podeszwy kopyta. Koń, opierając się na przedniej, chorej kończynie podnosi głowę a opuszcza ją, gdy stawia na ziemi kończynę zdrową. Ruchem głowy ku górze stara się przenieść środek ciężkości na zdrową kończynę, a tym samym zmniejszyć obciążenie chorej nogi.

3. Jeśli zaś zwierzę w ogóle nie opiera się na kończynie tylko, skacze na pozostałych trzech, to mamy do czynienia z kulawizną trzeciego stopnia, którą można zaobserwować przy złamaniach kości. Konie takie dużo leżą i mogą mieć trudności przy wstawaniu. Łatwo dochodzi u nich do powstania powikłań, które dodatkowo mogą utrudniać, zarówno rozpoznanie jak i leczenie.


Należy jednak zaznaczyć, że stopień kulawizny jest pojęciem względnym, gdyż w dużej mierze zależy on od temperamentu zwierzęcia, jego wieku oraz twardości podłoża, po którym się porusza.


[edytuj] Plan badania konia:

Czasami trudno jest ustalić, na którą kończynę zwierzę kuleje. Dla dokładniejszego rozpoznania kulawizny, a przez to i umiejscowienia procesu chorobowego, który ją spowodował, należy uważnie zbadać wszystkie kończyny.

1. Wywiad - ma na celu zabranie dokładnych informacji na temat okoliczności powstania kulawizny.

Badanie rozpoczyna się przeprowadzeniem wywiadu z osobą pielęgnującą konia. Zadając odpowiednie pytania, zbiera się jak najwięcej wiadomości dotyczących przyczyn niedomagania zwierzęcia. Szczególne znaczenie dla rozpoznania choroby kopyt mają zagadnienia dotyczące ich pielęgnacji, rozczyszczania i kucia. Należy dowiedzieć się, kiedy przekuwano zwierzę, czy kuje je stale ten sam podkuwacz, czy dopasowanie podkowy odbywa się na zimno czy na gorąco, czy choroba poprzedzała ostatnie kucie, czy też wystąpiła po nim, itp. Należy jednak pamiętać, że niektóre odpowiedzi mogą być nieprawdziwe, podane w interesie osoby pracującej z koniem. Niemniej jednak wywiad daje cenne wskazówki co do charakteru, umiejscowienia i czasu trwania schorzenia.

2. Oglądanie w spoczynku i w ruchu - ma na celu ocenę postawy konia, obecności obrzęków, deformacji, urazów. Ocena w ruchu pozwala określić stopień oraz przybliżone miejsce kulawizny.

3. Badanie kliniczne

  • omacywanie - umożliwia stwierdzenie obrzęków i ich charakteru, bolesności na ucisk, zmiany temperatury; kopyto uciskamy diagnostycznie czułkami kopytowymi w celu stwierdzenia punktowej reakcji bólowej
  • próby zgięciowe - w celu stwierdzenia bolesności konkretnego stawu oraz oceny obciążenia stawów
  • blokady nerwów i stawów - umożliwiają stopniowe odcięcie czucia bólu w poszczególnych partiach narządu ruchu

4. Badania dodatkowe - RTG, USG, termografia, scyntygrafia, artroskopia

  • RTG - umożliwia diagnozę złamań, zwichnięć, zapalenia stawów i in.
  • USG - pozwala na stwierdzenie ciągłości mięśni i ścięgien, charakteru obrzęków, lokalizacji krwiaków, blizn i in.
  • termografia - lokalizacja procesu zapalnego na podstawie miejscowych zmian temperatury
  • scyntygrafia - lokalizacja procesów zapalnych ( kontrast radioaktywny)
  • artroskopia - wizualizacja stawu



Ból może mieć pochodzenie:

  • mięśniowe/ścięgnowe
  • stawowe
  • kostne
  • kopytowe
  • mieszane


[edytuj] Kulawizny pochodzenia mięśniowego:

  • Uszkodzenia na tle genetycznym - myotonia, okresowe porażenia na tle hiperpotasemii
  • Choroby nabyte z przyczyn zewnętrznych (fizycznych) - myoneuropatia ponarkozowa, mięśniochwat porażenny, zwłóknienie i kostnienie mięśni
  • Urazy mechaniczne - kulawizna łopatkowa
  • Schorzenia metaboliczne - hipokalcemia, synchroniczne drżenia przeponowe, złośliwa hipertermia
  • Zapalenia, zakażenia i choroby immunologiczne - tężec, myonecrosis (martwica mięśni lasoczkopochodna - wywołana przez Clostridium sp.), ropnie
  • Choroby na tle żywieniowym


[edytuj] Uszkodzenia ścięgien:

Uszkodzenia ścięgien mogą mieć charakter:

  • ostry
  • podostry
  • przewlekły

Postępowanie przy urazach ścięgien:

1. Stan ostry (do 2-4 tygodni od urazu):

  • zminimalizować stan zapalny (leki)
  • chłodzić zimną wodą
  • ciasno owinąć dobrze wypolstrowanym bandażem
  • można zastosować okłady z lodu (woreczki z lodem)
  • po 3-4 dniach po urazie można włączyć stymulację ultradźwiękami
  • redukcja zapalenia krótkodziałającymi kortykosteroidami jest bardzo skuteczna, gdy zostanie *zastosowana zaraz po urazie (nie wolno miejscowo)
  • NSAIDs - mają głównie działanie przeciwbólowe
  • po 3 dniu od urazu stosuje się miejscowe podawanie glikozaminoglikanów, co powoduje redukcję enzymów degeneracyjnych i ma działanie przeciwzapalne

2. Stan podostry (1-3 miesiące po urazie)

  • minimalizacja rozległości zapalenia i poprawa jakości tkanki bliznowatej
  • po wygaszeniu zapalenia zaleca się lekkie spacery; ich nasilenie zwiększa się na podstawie *ultrasonograficznej oceny ścięgna (badanie co 2-3 miesiące)
  • dobre rezultaty (niestety nie we wszystkich przypadkach) daje okołościęgno-we podanie kwasu *hialuronowego (zapobiega m.in. zrostom ścięgien)
  • po wygaszeniu zapalenia zaleca się lekkie spacery; ich nasilenie zwiększa się na podstawie *ultrasonograficznej oceny ścięgna (badanie co 2-3 miesiące)
  • zimne obrzęki należy rozgrzewać

3. Stan przewlekły ( powyżej 3 miesięcy)

  • odpowiednie nasilenie ruchu pod kontrolą USG
  • stosowanie maści rozgrzewających


Na podstawie materiałów szkoleniowych "Pielęgnacja kopyt i podstawy ortopedii" Toporzysko-Folwark 2001


autor: dr n. wet. Jacek Ingarden,  http://therios.strefa.pl


[edytuj] Przeczytaj też




Ogłoszenia

sprzedam psa
sprzedam kota