Wilczak czechosłowacki

From Encyklopedia Zwierząt - Euroanimal

(Przekierowano z Ceskoslovensky Vlcak)

Wilczak czechosłowacki (sł. Československý vlčiak, cs. Československý vlčák) – rasa psów należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji owczarków (grupa I, sekcja 1, wzorzec nr 332). Klasyfikacja do owczarków jest oczywistym nieporozumieniem, gdyż psy te nie wykazują żadnych instynktów pasterskich.

Wilczak czechosłowacki jest jedną z dwóch ras (ta druga to Saarlooswolfhond) zarejestrowanych w FCI, a będących krzyżówkami psa i wilka.


Spis treści

[edytuj] Rys historyczny

1960
1960

Pierwsze próby krzyżowania wilka europejskiego z owczarkiem niemieckim rozpoczęły się w Czechosłowacji w latach 1955 przy współpracy specjalistów Straży Granicznej i Czechosłowackiej Akademii Nauk. Pierwotnym celem było uzyskanie psów pracujących na potrzeby czechosłowackiej straży granicznej o cechach użytkowych lepszych od stosowanych dotychczas owczarków niemieckich.

Pierwsze próby krzyżowania były nieudane, a pierwsze szczeniaki wilczycy Brity i owczarka niemieckiego Cézara z Březového háje urodziły się 26 maja 1958 roku. Druga linia czechosłowackich wilczaków utworzona została przez potomków tej samej wilczycy Brity i ON Kurta z Václavky urodzonych 21 maja 1960 w Libějovicích.

Pierwsze brzmienie wzorca nowej rasy opracował w 1966 r. inż. Karel Hartl. W tym czasie ówczesne czechosłowackie agencje rządowe nie wyraziły zgody na rejestrację rasy i zapis zwierząt do księgi ras z uwagi na małą ilość osobników. W 1968 r. w stacji hodowlanej w Bychorach miało miejsce kolejne skrzyżowanie - tym razem wilka Argo z suką owczarka niemieckiego Astą z SNB. W tej samej stacji odchowała się również druga finalna generacja krzyżówek tejże linii.

Osobniki z dotychczasowych krzyżowań zaczęły być oznaczane skrótem ČV (wilczak czeski). W roku 1970 r. ponownie odrzucono ich rejestrację w księdze ras, choć w rękach hodowców prywatnych znajdowało się już 56 osobników, a w jednostkach sił zbrojnych służyło ich ponad 100.

1973
1973

W latach 70. psy rodziły się głównie w nowej stacji hodowlanej w pobliżu Malacky na Słowacji. Właśnie tam populacja została wzbogacona przez trzeciego wilka – Šarika. W roku 1974 został on skrzyżowany z samicą z trzeciej finalnej generacji Xelą z Pohranicní stráže oraz z samicą ČV Urtą z Pohranicní stráže.

Przez lata nad realizacją programu wspólnie z inż. Karlem Hartlem pracował major František Rosík, który należał do grupy miłośników i inicjatorów nowej rasy na Słowacji. Początkowo wilczaki były selekcjonowane jedynie ze względu na cechy motoryczne i charakteru. Ich wygląd nie był istotny, a przez wiele lat przypominały owczarki niemieckie.

Dalszy postęp hodowli wilczaków czechosłowackich umożliwił rozwój cywilnej hodowli. Hodowcy starali się uzyskać jak najbardziej wilczy wygląd psów, często stosując bliskie genetycznie skojarzenia. 14 listopada 1979 na świat przyszedł Rep z Pohraniční stráže, który przyczynił się do ustalenia wilczego wizerunku rasy. Przez Františka Rosíka został on uznany za wzorcowego wilczaka. Poprzez chów wsobny wzmocniono cechy rasy, co pozytywnie wpłynęło na jej eksterier i doprowadziło do wyrównania fenotypowych cech populacji.

Pod koniec 1981 r. Czeski Związek Hodowców zaaprobował wpisanie wilczaka do księgi ras. W czasie założenia klubu (20 marca 1982) wszystkie psy dopuszczone do hodowli lub ich rodzice pochodziły ze słowackiej stacji hodowlanej lub od cywilnych hodowców, którzy te zwierzęta otrzymali z Bratysławy.

Chów wsobny stosowany na Słowacji doprowadził do niebezpiecznego zawężenia puli genetycznej. W ciągu dwóch lat (1982-1983) odchowano na Słowacji 77% osobników pochodzących od jednego psa – Repa z Pohraniční stráže, a w ciągu 5 lat 90% zwierząt było spokrewnionych, a 83% blisko spokrewnionych właśnie z tym psem. W związku z tym czeski związek hodowców, za aprobatą założyciela rasy Karela Hartla, rozszerzył pulę genetyczną poprzez skojarzenia owczarka Bojara vom Schotterhof i wilczycy Lejdy. Ze szczeniąt, które urodziły się w roku 1983 w stacji hodowlanej w Libějovicích, użyto jedynie psa Kazana z Pohraniční stráže. To podzieliło hodowców. Słowacy uważali że Kazan ma zbyt wiele cech owczarka i blokowali potomków z linii Kazana. Utrzymanie różnorodności genetycznej okazało się jednak decydujące przy ubieganiu się o uznanie rasy przez FCI Od roku 1983 nie stosuje się żadnych domieszek wilczej krwi. Zatem do powstania rasy przyczyniły się 4 wilki: Brita, Argo, Šarik a Lejdy.

Klub hodowców czechosłowackich wilczaków wystąpił o uznanie rasy przez FCI w roku 1988. Uznano ją 13 czerwca 1989 w Helsinkach. Po podziale Czechosłowacji, na konferencji w Bratysławie 23 stycznia 1993 klub podzielono. 4 lipca 1993 ustanowiono, że nazwa i kraj pochodzenia rasy pozostanie bez zmian, a patronat nad rasą przejmie Słowacja. Ostateczne zatwierdzenie rasy miało miejsce na konferencji w Meksyku w roku 1999.

[edytuj] Wygląd

Schemat budowy wilczaka czechosłowackiego narysowany przez twórcę rasy Karela Hartla
Schemat budowy wilczaka czechosłowackiego narysowany przez twórcę rasy Karela Hartla

[edytuj] Budowa

Wyglądem bardziej przypomina wilka od Saarlooswolfhonda.

Wilczak to pies o mocnej budowie i wielkości powyżej średniej o kształcie prostokątnym. Podobny do wilka pod względem kształtu ciała i ruchu. Długość ich ciała powinna zachować stosunek 10:9.

Symetryczna i dobrze umięśniona głowa, przypominająca kształtem klin. Zachowane proporcje kufy do długości czaszki powinny wynosić 1:1,5.

Wyraźny dymorfizm płciowy. Minimalna wysokość w kłębie dla samca to 65 cm, dla suki 60 cm. Minimalna waga dla samca to 25 kg, suki 20 kg. W praktyce spotyka się samce o wadze do 40 kg i suki do 30 kg.


[edytuj] Szata i umaszczenie

Zgodnie z wzorcem wilczak powinien być podobny do wilka pod względem struktury i koloru sierści oraz maski.

Ubarwienie wilczaste (agouti). Wzorzec dopuszcza kolor żółtawoszary lub srebrzystoszary z charakterystycznym jasnym pyskiem, jasną sierścią na dolnej części szyi i na przedniej części klatki piersiowej. Maść ciemnoszara z jaśniejszą maską jest również dopuszczalna.

Włos powinien być przede wszystkim prosty, dobrej jakości - niełamliwy, odpowiedniej długości do danej części ciała. Powinien posiadać naturalny połysk i wizualnie być zdrowy. Wierzchnia część włosa powinna tworzyć zwarty płaszcz z obfitym podszerstkiem, który chroni zwierzę przed wychłodzeniem organizmu jak i stanowi pewną ochronę podczas ataku (szczególnie na szyi).

Sierść na pysku, głowie, uszach i łapach jest oczywiście zdecydowanie krótsza i tworzy gładką i gęstą okrywę włosową.

Szata podkreśla dymorfizm płciowy. Zasadniczo różni się też szata letnia od zimowej.

Sierść odziedziczona po wilkach nie ma sobie równej w świecie psów. Badania wykazały że wilczaki mają 5 odmian włosów, które występują w skupiskach wokół 3 włosów okrywowych zwanych triadami. W takim skupisku rośnie około 100 włosów. Daje to nieprawdopodobna ilość włosów od 13000 do 16000 na cm2. Dla porównania ludzie mają na głowie 150-750 włosów na cm2, lisy koło 10000, a psy np. owczarek niemiecki 1000-3000, Alaskan Malamute 800-1100, a zazwyczaj sporo mniej.

[edytuj] Zachowanie i charakter

Wzorzec rasy dość ogólnikowo podaje pożądane cechy wilczaka: żywotny, bardzo aktywny, wytrzymały, łagodny o szybkich reakcjach, nieustraszony i odważny, podejrzliwy. Okazuje ogromną lojalność swojemu właścicielowi. Wszechstronny pod względem użytkowości. Cechy niepożądane to agresja lub zbytnia płochliwość. Tego właśnie oczekiwano od psów pracujących w straży granicznej.

Wilczaki "powoli starzeją się", a takie cechy jak dziarskość, dynamizm, werwa, aktywność, ekspresyjność czy jurność towarzyszą tym psom do późnej starości.

Wilczak czechosłowacki to pies niezależny i nigdy do końca nie podporządkowany ślepo człowiekowi, nieufny, bardzo inteligentny, o doskonałej orientacji w terenie. Silnie przywiązuje się do właściciela. W prowadzeniu wymaga konsekwentnego i zdyscyplinowanego podejścia, opartego na bodźcach pozytywnych.

Aktywność i szybkość pobudzania się przekłada się na dużą kreatywność. Znudzone psy same znajdują sobie zajęcie, często niszcząc co im wpadnie w zęby. Wilczaków nie można zmęczyć fizycznie lecz trzeba im dostarczyć doznań. Są to bowiem psy niesamowicie wytrzymałe, ale tak jak wilki nieodporne na stres.

Wilcza nieufność i ostrożność to kolejna cecha wilczaka. Na nieznaną sytuację reagują lękiem, który łatwo może się przerodzić w panikę lub prewencyjną agresję. Stąd rasa ta wymaga od przewodnika poświęcenia mnóstwa czasu na socjalizację, która pozwoli oswoić młodego psa z większością sytuacji z którymi może się spotkać.

Kolejny problem na jaki napotykają właściciele wilczaków to silny lęk separacyjny - wrodzony wilczy lęk przed zgubieniem watahy. Rodzi to problemy z pozostawaniem psa bez przewodnika. Stresowa sytuacja szybko przeradza się w panikę a zdesperowane zwierzę zrobi wszystko by wydostać się z zamknięcia i odnaleźć stado, niszcząc po drodze wszelkie przeszkody. Nauka pozostawania samemu w domu to żmudna i długa praca, która nie zawsze przynosi efekty.

Wilczaki są psami łatwo pobudzającymi się i ekspresywnymi w kontaktach z psami, stąd należy liczyć się z agresywnością wobec psów tej samej płci. Nie będą tez odpowiednimi parterami dla zabaw z psami lękliwymi.

Wbrew klasyfikacji FCI wilczaki nie wykazują jakichkolwiek instynktów pasterskich. Przeciwnie ich natura jest zbliżona do prymitywnych ras, jak Husky. Stąd ich niepohamowany instynkt łowiecki, instynkt stadny z próbami dominacji oraz niezależny charakter.

[edytuj] Użytkowość

Pomimo doskonałych predyspozycji takich jak: węch, inteligencja, wytrzymałość, orientacja w terenie czy chęć do współpracy z człowiekiem, wilczaki nie sprawdzają się jako psy użytkowe w żadnej dziedzinie. Ich wrodzona ostrożność, sprowadzająca się do ciągłego reagowania na wszystkie sygnały dochodzące z otoczenia, oraz niezależność, uniemożliwiająca bezwarunkowe wykonanie komend, eliminują je z wszelkich zastosowań psów użytkowych. Pies pracujący musi być niezawodny, a na reakcji wilczaka nigdy nie można polegać w 100%.

Wilczak to doskonały pies dla miłośnika ciężkich wędrówek po pustkowiach - piechotą lub na rowerze. W relacji człowiek-wilczak to raczej człowiek powinien stać się niezależnym wilkiem niż wilczak posłusznym psem.

[edytuj] Zdrowie i pielęgnacja

Utrzymanie higieny psów tej rasy nie jest kłopotliwe, sierść nie przyjmuje zabrudzeń a psy nie wydzielają żadnej nieprzyjemnej woni. Wilczaki lubią - szczególnie latem - pływać w zbiornikach wodnych. Te okazyjne naturalne kąpiele wystarczą by pies był czysty, a równocześnie nie niszczą naturalnej impregnacji włosa.

Należy się jedynie spodziewać okresowego obfitego gubienia sierści. Należy się też liczyć że wilczak z lubością wytarza się w znalezionych odchodach czy padlinie.

[edytuj] Popularność

Polska była prawdopodobnie pierwszym krajem w Europie (poza Czechosłowacją), w którym pojawiły się wilczaki. Pierwszego psa - Ringo z Pohraniční stráže, urodzonego 16 stycznia 1969 r. - sprowadził do Polski Pan Mirosław Bednarski. Był to pies trzeciej generacji. Pierwszym wilczakiem pokazanym w 1990 roku na wystawie kynologicznej był sprowadzony również przez Państwa Bednarskich Jukro z Pohraniční stráže.

Pierwszy miot w Polsce pojawił się w hodowli "z Peronówki" Pani Małgorzaty Peron - w wyniku pokrycia przez Milo Ruskov dvor CS suki Jolly z Molu Es. Dnia 26 listopada 2002 roku urodziło się wówczas sześć szczeniaków - trzy suczki oraz trzy psy.

Pod koniec 2012 roku populacja psów tej rasy w Polsce przekroczyła 400 osobników i ma stałą tendencje wzrostową

autor: MaWi, MaWi A.I.

[edytuj] Więcej informacji

[edytuj] Galeria

[edytuj] Ogłoszenia

[edytuj] Hodowle

[edytuj] Forum


[edytuj] Wpisz swoje uwagi do tego artykułu

[edytuj] Przeczytaj też

[edytuj] Inne owczarki

Australian Stumpy Tail Cattle DogBearded Collie BergamascoBiały owczarek szwajcarskiBorder CollieCao Fila de Sao MiguelCzechosłowacki wilczakczeski pies górskiKomondorKuvaszMaremmano-AbruzzeseMudiowczarek australijski Aussieowczarek australijski Kelpieowczarek belgijskiowczarek chorwackiowczarek francuski Beauceronowczarek francuski Briardowczarek holenderskiowczarek katalońskiowczarek niemieckiowczarek pikardyjskiowczarek pirenejskiowczarek podhalańskiowczarek południoworosyjski Jużakowczarek portugalskiowczarek rumuński Carpatinowczarek rumuński Mioriticowczarek staroangielski Bobtailowczarek szetlandzkiowczarek szkocki długowłosyowczarek szkocki krótkowłosyowczarek z Majorkipolski owczarek nizinnyPuliPumiSaarlooswolfhondSchipperkeSchapendoessłowacki czuwaczWelsh Corgi CardiganWelsh Corgi Pembroke

[edytuj] Inne psy o wyglądzie przypominającym wilka

Psy: Northern Inuit DogTamaskan DogUtonagan

Wilczaki: Lupo italianoKunming WolfdogSaarlooswolfhondwilczak czechosłowacki




Ogłoszenia

sprzedam psa
sprzedam kota