Brodawczak podkarpacki

From Encyklopedia Zwierząt - Euroanimal

Ta prastara rasa gołębi brodawczatych od niepamiętnych czasów hodowana jest dość licznie na terenie całego Podkarpacia. Przez miejscowych hodowców gołębie te nazywane są "dublerami" lub "średniakami". Pomimo, że jest to gołąb znany i lubiany, dotychczas nie posiada opracowanego i zarejestrowanego wzorca.

Spis treści

[edytuj] Historia rasy

Najprawdopodobniej przodkowie tych gołębi pochodzą ze wschodu, a do Polski sprowadzone zostały starym szlakiem czarnomorskim, początkowo hodowane były w okręgu lwowskim, a po uruchomieniu linii kolejowej Kraków - Lwów (1861) rozprzestrzeniły się po terenie całej ówczesnej Galicji.

Jak to możliwe, aby tak stara rasa gołębi o dość mocno utrwalonym genotypie nie posiadała jeszcze opracowanego i zarejestrowanego wzorca? A jednak jak widać jest to możliwe i nikt z decydentów związkowych tym problemem nie zawraca sobie głowy. Problem marginalizacji polskich gołębi nie dotyczy tylko tej rasy - poza strukturami związkowymi hodowany jest jeszcze białoogon polski "widyn" czyli motyl polski średniodzioby, turczyn oraz jedna z najstarszych ras jaką jest ryś polski starego typu. Przy okazji prezentacji ras polskich, na łamach "f&f", w miarę regularnie poruszam ten problem i zachęcam do podjęcia skoordynowanych działań zmierzających do ochrony i promocji rodzimych ras. Niestety moje apele nie spotykają się z należytym zrozumieniem, a Zarząd Główny naszego związku zupełnie nie dostrzega tego problemu.

Jednak winę za brak zainteresowania tą rasą ponoszą też lokalni działacze i hodowcy z Podkarpacia, którzy przez całe dziesięciolecia nie potrafili lub nie chcieli zarejestrować gołębia, który bezsprzecznie jest rozpoznawalną wizytówką tego regionu. Hodowcy z Podkarpacia powinni zrozumieć, że nikt za nich tego problemu nie rozwiąże i sami muszą wszcząć starania o uznanie i rejestrację tej regionalnej rasy. W przeciwnym razie może się okazać, że ich "dubler", już wkrótce stanie się "buldogiem", a efekty pracy setek bezimiennych podkarpackich hodowców okażą się bezużyteczne i pójdą w zapomnienie.

Jest to scenariusz wielce prawdopodobny, gdyż od kilku już lat niektóry hodowcy z nieznanych powodów, próbują odciąć "dublera" od podkarpackich korzeni i chcą "przerobić" go na swojego "buldoga". Mam jednak nadzieję, że hodowcy z Podkarpacia nie dopuszczą do takiego "świętokradztwa" i nie pozwolą zawłaszczyć tej jakże swojskiej rasy.

Brodawczaki podkarpackie zwane "dublerami" lub "średniakami" pamiętam jeszcze z dzieciństwa, zawsze fascynowały mnie swoją niepowtarzalną urodą i dość dużą samodzielnością. Były licznie hodowane zwłaszcza na wioskach Podkarpacia - widywałem je trzymane w budynkach inwentarskich (stajnie, obory) oraz dość często w gołębnikach budkowych, umieszczonych pod okapem stodoły. Świetnie sobie radziły w tych trudnych warunkach, dobrze wykarmiały potomstwo, a o pokarm często musiały rywalizować z drobiem domowym. Te specyficzne warunki bytowania wyostrzyły ich zmysły - były to gołębie dość czujne, a czasami nawet płochliwe.

Było to ponad 40 lat temu i nikt ze znanych mi hodowców nie posiadał woliery, ani też nie stosował żadnej profilaktyki. Starzy hodowcy opowiadali, że rasa ta hodowana była przez ich rodziców i dziadków. Opierając się na prostych obliczeniach można założyć, że rasa ta znana jest na Podkarpaciu od ok. 150 do 200 lat. Niestety nie są mi znane żadne źródła pisane dotyczące tej rasy i prawdopodobnie materiały takie nie istnieją. Chronologicznie pojawienie się tej rasy (odmiany) na ziemiach polskich można łączyć z udokumentowanymi opisami innych ras brodawczatych przywiezionych ze wschodu do Europy.

O brodawczaku podkarpackim wspominałem na łamach "f&f" (nr 3/2002) przy okazji prezentacji brodawczaka polskiego; cyt.: " ...na terenie obecnego woj. podkarpackiego od niepamiętnych czasów licznie hodowane są gołębie w typie brodawczaka, jednak o nieco większej i mocniejszej sylwetce, trochę dłuższym dziobie i mocno rozbudowanych naroślach wokół oczu i dzioba. Gołębie te gwarowo nazywane są "średniakami" lub "dublerami". Populacja tych gołębi jest dość liczna i wyrównana pokrojowo. Najczęściej hodowane są na wsiach i terenach podmiejskich. Charakteryzują się dużą żywotnością i samodzielnością. Występują w takich samych barwach jak brodawczaki. Ze względu na duże podobieństwo nie można wykluczyć, że odmiana ta jest praprzodkiem “brodawczaka” polskiego. Tezę tę potwierdzają starzy hodowcy, którzy posiłkowali się tymi gołębiami w celu odświeżenia krwi brodawczaków" (kon.cyt.)

autor: Zbigniew Gilarski

[edytuj] Projekt wzorca

Pochodzenie
tak jak i inne gołębie brodawczate, najprawdopodobniej pochodzi z krajów Orientu. Początkowo hodowany w regionie lwowskim, a następnie na całym Podkarpaciu wzdłuż trasy kolejowej Lwów - Kraków.
Wrażenie ogólne
gołębie o szlachetnej sylwetce, silne, czujne, nieco płochliwe.
Głowa
dość duża, czoło szerokie ukośne, ciemię płaskie z widoczną kością potyliczną dość łagodnie (łukowato) połączoną z linią szyi.
Oczy
średnio duże o małej źrenicy, tęczówka koloru perłowego lub perłowo-pomarańczowego, aż do czerwonego, u białych oczy ciemne.
Brwi
duże, wyraziste, brodawkowate, mocno rozrośnięte, cieliste, złożone z kilku ułożonych warstwowo pierścieni, przyprószone białym pudrem. U osobników starszych wyraźnie wystające poza profil głowy natomiast od wewnątrz w kształcie wielokąta lub "karo".
Dziób
średniej długości, szeroki u podstawy, koniec górnej szczęki tępy, lekko zagięty do dołu, obie szczęki równej grubości, dobrze zwarte, koloru jasno rogowego, dopuszczalna czarna muszka na górnej szczęce. Brodawki silnie rozwinięte wokół górnej i dolnej szczęki, woskówka nosowa szeroka w środku podzielona, u starych osobników chropowata i pomarszczona.
Szyja
średniej długości, niezbyt gruba, szeroka u podstawy, dobrze osadzona.
Pierś
umiarkowanie szeroka, zaokrąglona, lekko uniesiona i wysunięta do przodu.
Skrzydła
mocne, dobrze przylegające o zaokrąglonych ramionach, lotki długie, zwarte, noszone na bocznych sterówkach ogona.
Ogon
długi, średnio zwarty, wyraźnie dłuższy od lotek. Nogi: średniej długości, lekko ugięte, mocnej budowy, skoki i palce nieopierzone, kolor pazurków rogowy.
Upierzenie
obfite, gęste, dobrze przylegające.
Rodzaje kolorów
jednobarwne: czarne, czerwone, żółte, białe, niebieskie pasami, grochowe (niebieskie nakrapiane), pstre w różnych wariantach w tym też jednobarwne z białymi piórami w ogonie. Kolor i rysunek: Barwa jednolita, intensywna z wyrazistym metalicznym połyskiem.
Duże błędy
Wąskie i płaskie czoło, łukowata linia profilu głowy, czerwone lub różowe obwódki oczu, słabe narośla wokół oczu i dzioba, dziób zbyt krótki i wąski u podstawy. Uwagi do oceny: głowa - oko - brew - dziób - brodawki nosowe - budowa - figura - postawa - kolor upierzenia
propozycje wzorca opracowali: Zbigniew Gilarski i Andrzej Kisiel.
cały artykuł jest opublikowany w najnowszym wydaniu f&f, nr 04/2007 (99)
opublikowane za zgodą magazynu Fauna&flora

[edytuj] Więcej informacji

[edytuj] Galeria

[edytuj] Ogłoszenia

[edytuj] Hodowle

[edytuj] Forum


[edytuj] Wpisz swoje uwagi do tego artykułu

[edytuj] Inne brodawczaki

Bagdeta norymberskaBagdeta czeskaBagdeta częstochowskaBagdeta morawskaBagdeta ostrawskaBrodawczak podkarpackiBrodawczak polskiBrodawczak świętokrzyskiDragonIndianKarierListonosz polski




Ogłoszenia

sprzedam psa
sprzedam kota