Żywienie kotów

From Encyklopedia Zwierząt - Euroanimal

Koty według systematyki zaliczane są do gromady ssaków, rzędu drapieżnych, nadrodziny kotowatych, rodziny kotowatych. Z kotowatymi spokrewnione są : hienowate i żenetowate - są one mięsożerne. Ewolucyjne przystosowanie kotowatych do przyjmowania określonego rodzaju pokarmu tzw. idiosynkrazje pokarmowe kotowatych wymuszają zwrócenie przy karmieniu tych zwierząt uwagi na konkretne potrzeby pokarmowe. W przypadku tych zwierząt jest to: wysokie zapotrzebowanie na białko, zapotrzebowanie na taurynę - niedobory powodują centralną degenerację siatkówki i ślepotę, kardiomiopatię (choroba degeneracyjna mięśnia sercowego), zaburzenia neurologiczne i nieprawidłowy rozwój szkieletu, u kotek w ciąży i ruji - obniżenie zdolności reprodukcyjnych, częstszą resorpcję zarodków, niższą masę pourodzeniową kociąt, słabszą ich przeżywalność i obniżone tempo wzrostu, zapotrzebowanie na kwas arachidonowy, zapotrzebowanie na wit.A (nie przekształcają beta-karotenoidów w wit. A), nie przekształcają kwasu linolowego w arachidonowy, specyficzny metabolizm glukozy, wrażliwość na niedobór argininy, niezdolność do przetwarzania tryptofany w niacynę, wymagają wyższego poziomu pirydoksyny ( B6) w diecie.

Czynniki wpływające na pobieranie pokarmu można podzielić umownie na zewnętrzne i wewnętrzne. Do czynników wewnętrznych zaliczamy stałość dostępu do pożywienia. W przypadku żywienia kotów ma to istotne znaczenie, szczególnie u zwierząt pozostających stale w domu. Ważne jest to także w stosunku do karmy jaka jest stosowana. Kolejnym ważnym elementem jest cykliczność podawania posiłków. Od niej zależy czy organizm będzie przygotowany na ciągłe odkładanie udostępnianych mu związków, czy też będzie regulował pobieranie karmy tylko do potrzebnej mu ilości. Przy pobieraniu podawanego zwierzętom pokarmu istotne znaczenie ma jego skład, tekstura oraz smakowitość. W dużej mierze na ilość pobranego jedzenia mają wpływ okoliczności związane z podawaniem posiłku (dźwięk, światło, zapach). Zapewnienie spokoju w czasie posiłku wyraźnie wpływa na pobieranie i trawienie karmy. Z czynników wewnętrznych ogranicza ilość pobranej karmy wypełnienie żołądka, związane z jakością i ilością pobranego pokarmu. Ogólny stan fizjologiczny zwierzęcia i zmiany poszczególnych specyficznych składników krwi takich jak cukry, hormony, peptydy.


Spis treści

[edytuj] Zapotrzebowanie energetyczne

Na zapotrzebowanie organizmu kota składa się przede wszystkim zaspokojenie potrzeb energetycznych organizmu, a w następnej kolejności zaspokojenie potrzeb jakościowych karmy. Na zapotrzebowanie energetyczne składa się zaspokojenie różnych rodzajów energii: energii spoczynkowej ok. 60%, energii związanej z aktywnością mięśniową ok. 30%, po posiłkowej termogenezy ok. 10% oraz termogeneza adaptacyjna - związana ze środowiskiem i stresem.

Na te czynniki wpływają:

  • Płeć, stan hormonalny, stan AUN, powierzchnia ciała, stan odżywienia, wiek.
  • Czas trwania wysiłku, intensywność, wielkość zwierzęcia.
  • Skład pokarmu, stan odżywienia.
  • Temperatura otoczenia, stres.

Koty w odróżnieniu od psów charakteryzuje mniejsza różnorodność pokroju i masy ciała. Średnia masa ciała dorosłego kota zawarta jest w granicach 4-6 kg, samce są zwykle większe i cięższe od samic. Zapotrzebowanie energetyczne waha się pomiędzy 60-80 kcal/1kg masy ciała. U wyjątkowo mało aktywnych kotów wynosi ono 40 kcal/1kg masy ciała.

Zapotrzebowanie energetyczne powinno być ustalane w oparciu o powierzchnię ciała zwierzęcia. W wyliczeniach posługujemy się masą ciała. Przy określaniu zapotrzebowania energetycznego można posłużyć się wyliczeniami w oparciu o aktywność poszczególnych osobników: (ME - energia metaboliczna)


koty o niskiej aktywności
ME = 60 kcal/1kg masy ciała.
koty o średniej aktywności
ME = 70 kcal/1kg masy ciała.
koty o niskiej aktywności
ME = 80 kcal/1kg masy ciała
kocięta po odsadzeniu
ME = 250 kcal/1kg masy ciała
kocięta 20-tygodniowe
ME = 130 kcal/1kg masy ciała
kocięta 30-tygodniowe
ME = 100 kcal/1kg masy ciała
kotki w zaawansowanej ciąży
ME = potrzeby dorosłego kota x 1,25
kotki w czasie laktacji
ME = potrzeby dorosłego kota x 3-4

[edytuj] Węglowodany

Koty wykorzystują łatwostrawne węglowodany, nie reagują jednak na ich podaż gdyż nastawione są na procesy glukoneogenezy z aminokwasów glukozotwórczych. Cukrowce skrobiowe są trawione przez koty dopiero po uwolnieniu ich z komórek roślinnych ( ziaren skrobii) posiadających celulozową ścianę komórkową. Musi to odbyć się poprzez obróbkę termiczną, gdzie skrobia rozrywa ściany komórkowe. Brak takiego przygotowania karmy może spowodować biegunki fermentacyjne. Pewne ilości cukrowców wielkołańcuchowych przyczynia się do bezpośredniego odżywienia kolonocytów poprzez fermentację z wytworzeniem LKT.

Włókna roślinne wodochłonne (pektyny, gumy śluzy, mucilageny, żele) wykożytywane są przy układaniu diet. Modyfikują one diety zmieniając przyswajalność składników. Na ich bazie produkowane są diety odchudzające, cukrzycowe, usprawniające pasaż jelitowy.


[edytuj] Tłuszczowce

Decydują o kaloryczności i apetyczności karmy. Dostarczają witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Kwas linolowy, linolenowy, arachidonowy stanowią prekursory czynników chemotaktycznych, prostaglandyn, eikozanoidów.

U kotów nie występuje enzym delta-6-desaturaza uniemożliwiający wytwarzanie kwasu arachidonowego.


[edytuj] Białko

Koty mają bardzo wysokie zapotrzebowanie na białko. Wynosi ono odpowiednio:

  • dla kotów dorosłych - 25% ME
  • dla kotów rosnących - 26% ME

Wynika ono z potrzeb na procesy glukoneogenezy. Aminokwasy wpływające na procesy glukoneogenezy: metionina przekształcana jest w pirogronian (u innych w taurynę), a tryptofan w acetylo-CoA (u innych w niacynę). Arginina jako aminokwas jest niezbędna do przeprowadzenia cyklu mocznikowego wraz z ornityną. Glutamina i prolina są prekursorami ornityny, u psów również z cytrulina, natomiast ornityna jest prekursorem argininy. U kotów procesy odtwarzania ornityny tymi drogami są niemożliwe. Dojść może w takich wypadkach do hyperamonemii, przez brak przetwarzania amoniaku w mocznik.


[edytuj] Najczęściej popełniane błędy w żywieniu kotów

Żywienie tylko jednym rodzajem karmy np. rybami, mięsem ?jednostronne żywienie, zwierzęta przyzwyczajone do tych pokarmów, odmawiają czegokolwiek innego.

Mięso i podroby są dobrym źródłem białka w diecie zbilansowanej, ale stanowią niezbilansowaną dietę podawane samodzielnie lub w przeważającej większości. Dlatego zaleca się nie więcej niż 25% dawki ogólnej, preferowane jest około 10%. Mięso, wątroba, nerki zawierają niski poziom Ca i mogą doprowadzić do zaburzeń w budowie szkieletu, jako wynik wtórnego hiperparatyroidyzmu, przy żywieniu tymi składnikami w nadmiarze (stosunek Ca:P od 1:15 do 1:26).

Ryby zawierają tiaminazę, która niszczy tiaminę jej niedobór doprowadza do nekrozy kory mózgowej- cerebral cortical necrosis, powodując uszkodzenie mózgu i konwulsje, określane mianem paraliżu ChasteckŤa. Gotowanie niszczy ten enzym. Nadmiar składników mineralnych powoduje nadmierne wydzielanie ich w moczu, co zwiększa możliwość wystąpienia FUS. Tłuszcz rybi niektóre rodzaje tłuszczu rybiego zawierają nadmiar nienasyconych kwasów tłuszczowych i niską zawartość antyoksydantów w postaci witaminy E. Ta nierównowaga może stać się przyczyną pansteatitis. Mleko można podawać, ale należy pamiętać, że po odsadzeniu obniża się aktywność laktazy jelitowej, co zmniejsza skuteczność trawienia cukru- laktozy, powodując biegunkę Kości kości drobiowe i ości rybie mogą wbić się w gardło, czy inne odcinki przewodu pokarmowego, powodując ich uszkodzenie. Gryzienie większych kości może doprowadzić do złamań zębów.

Żywienie kotów pokarmem dla psów to najczęstszy błąd żywieniowy!

[edytuj] Podsumowanie zaleceń żywieniowych

Karma przeznaczona dla kotów, powinna być zbilansowana pod względem odżywczym. Powinna zawierać różne składniki. Nie powinniśmy uzupełniać diety zbilansowanej i podawać kotom karmy, przeznaczonej dla psów. Podawanie większej ilości pojedynczych składników, niż 10-25% ogólnej ilości w diecie, lub pokarmie, składającego się tylko z jednego rodzaju ingredientu przyzwyczaja kota do tego składnika. W przypadku kotów dobrze radzących sobie z ilością pobieranej karmy nie musimy ograniczać ilości pokarmu, dopóki nie pojawi się problem otyłości.

autor: dr Jarosław Mazur lekarz-weterynarz 
opublikowane za zgodą magazynu Fauna&flora



Ogłoszenia

sprzedam psa
sprzedam kota